فرش هخامنشي پازيريك
فرش نيز در كنار هنري همچون سفالگري قدمتي كهن در ايران دارد. شايد خيلي بيش از 2500 سال. اما قديميترين فرشي موجود متعلق به امپراطوري قدرتمند هخامنشي است.
در سال 1949 رودنكو، باستان شناس روسي، با بررسي قبر يكي از شاهان سكايي در روستاي پازيريك كنار كوه آلتاي واقع در جنوب سيبري فرشي به ابعاد 198در 189 سانتي متر پيدا كرد. آزمايش كربن 14 قدمت فرش را 2500 سال نشان داد.
اين فرش از پنج حاشيه و يك زمينه تشكيل شده است. زمينه، 24 مربع و هر مربع يك گل دارد. حاشيه اول رديفي از حيوان افسانه اي است. حاشيه دوم 24 گوزن خالدار؛ حاشيه سوم نوعي گل؛ حاشيه چهارم 28 سواره و پياده كه شايد نمادي از 28 كشور تحت سلطه هخامنشيان از جمله سكايي ها باشد؛ و در نهايت حاشيه پنجم تكرار حاشيه اول. حركت حيوانات در سه حاشيه فرش خلاف جهت يكديگر است.
گوزن خالدار و حيوان افسانه اي در فرهنگ سكايي نماد مرگ و نوع حركت حيوان ها در سه حاشيه فرش نماد حفاظت از جسد است و با توجه به ارابه اي كه نزديك قبر پيداشد و سطح رويي آن هم اندازه فرش بود دريافتند كه اين فرش مخصوص مراسم دفن پادشاهان بوده است. البته فرشي در حدود 2در2 متر جايگاه يك نفر نبوده بلكه با مرگ شاه، ملكه نيز محكوم به مرگ و دفن در كنار همسرش بود. اصل اين فرش در موزه Hermitage Museum سنت پترزبورگ قرار دارد.



