ایران

                            

صنايع دستي هم يكي از مواردي است كه در حوزه ميراث معنوي جاي مي گيرد. مطالب بسيار زيادي در مورد انواع صنايع دستي بيان شده از سفال 6500ساله تا فرش پازيريك 2500 ساله ايراني. گليم و گبه و خاتم كاري و غيره. ولي براي من وَرني هم در كنار ساير دستبافته هاي ايراني جاذب است دستبافته اي كه متعلق به عشاير شمالغرب ايران است. لذا به معرفي مختصر اين هنر آذربايجاني
مي پردازيم.

 عشاير استان آذربايجان شرقي در قالب 2 ايل ارسباران و ايل سون و 9 طايفه مستقل در دوره ييلاق، و 2 ايل ( ارسباران و ايل سون) و 7 طايفه مستقل در دوره قشلاق تشكيل يافته اند. دستبافت هاي اين اقوام عبارتند از قالي، قاليچه، گليم، زيلو، جاجيم و ورني.

ورني Varni

ورني يا سوماك، شاخص ترين صنعت دستي عشاير آذربايجان، نوعي گليم يك رو يا گليم فرش نما و بدون پرز است كه به سبك پودپيچي يعني گذراندن پود اصلي از تار و پيچش نخ به دور نخ هاي تار شكل گرفته و نقش مي پذيرد. ورني نه فرش است نه گليم. بلكه نوعي زيرانداز است كه هم سادگي و سبكي گليم را دارد و هم ظرافت و زيبايي قالي را ( رك درآمدي بر شناخت ايل قره داغ عليرضا شاه حسيني 179).

 نقوش ورني

نقوشي ورني ملهم از طبيعت زيستگاه زنان و دختران عشاير است. اشكال حيوانات اهلي و وحشي منطقه همچون گوزن، آهو، گرگ، بوقلمون، مرغ و خروس، سگ گله، عقاب، ببر، شتر، شير و شغال و امثال آن نقوش ساده ي ورني را تشكيل مي دهند.

كاربرد

بسته نوع مصرف مي توان از ورني به عنوان زيرانداز، تزين روي فرش، ديوار، تزيين مبل، بافت كوسن، پشتي، تابلو و ... استفاده مي شود.

ابعاد

متداولترين ابعاد ورني به صورت قاليچه اي: (2/1×2) و (5/1×2) متر مربع؛ زرنيم يا پشتي (15/1× 6/1) متر مربع؛ زرچاك (7/0×1) و (9/0× 6/0) متر مربع؛ كناره (25/1 × 1/3)، (25/1 × 2/3) و (1 × 3) متر مربع؛ قالي (4× 3) متر مربع و پرده (3× 2) است.

نوع ورني

ورني به صورت پشمي، ابريشمي( ابريشم خالص) و ورني پشمي ابريشمي( كف ابريشم) كه برخي گره ها از پشم و برخي ديگر از ابريشم و چله (تار) آن از پنبه با تاب يكنواخت و مناسب تشكيل يافته است.